Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąć. O dziedziczeniu milczenia i traumy

Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąć– GŁOS POKOLENIA, KTÓRE DORASTAŁO W NIENAZWANYM LĘKU

Magda Huzarska-Szumiec, dziennikarka „Gazety Krakowskiej”, jedzie do aresztu śledczego na Montelupich, aby przeprowadzić wywiad z jednym z osadzonych. Dość przypadkowo spotyka tam pana Bolesława, starszego mężczyznę, który regularnie odwiedza aresztowanych i czyta im swoje wiersze. Rozmowa z nim będzie dla autorki tak wstrząsająca, że wróci do niej dopiero po wielu latach – kiedy los w trudny do uwierzenia sposób odkryje przed nią kolejne rodzinne tajemnice.

Dlaczego mój ojciec nie mógł zasnąćto poruszająca autofikcja. Literacka opowieść o żydowskim chłopcu uratowanym przez babcię pisarki oraz jego życiu w powojennym Krakowie przeplata się z wątkami autobiograficznymi. Magda Huzarska-Szumiec wraca do scen ze swojego dzieciństwa i młodości i odtwarza je niczym filmowe klisze, by usłyszeć to, o czym milczano w jej domu rodzinnym. W tej ciszy, przerywanej niespodziewanymi wybuchami krzyku i płaczu, szuka skrywanej pamięci swoich najbliższych, zrozumienia ich wyborów, a także samej siebie.

– Ona ma gorączkę. Po chwili zjawia się babka. – No tylko tego jeszcze brakowało. Kazek! Ta twoja córka jest nienormalna. Tato jest już w pokoju i też dotyka mojego czoła. Każe ciotce przynieść aspirynę, przepoławia ją i prosi mnie, żebym połknęła. Mówi jak w domu, miłym, ciepłym głosem, a ja mu się poddaję. Kładzie mnie do łóżka, przykrywa pierzyną i kontrolując co chwilę temperaturę mojej głowy, czeka, aż zasnę. Rano pakuje nas i wyjeżdżamy. – Pocałuj mnie na pożegnanie – mówi babka, ale nie zamierzam tego robić. Prycha oburzona. – A może lepiej nie, bo jeszcze mnie czymś zarazisz. Stąpam po ciemnych schodach, przytrzymując się barierki. Tato zszedł szybciej, niosąc nasze rzeczy do samochodu. Już się nie boję ciemności panującej na klatce schodowej, ale strach przed światłem, którego smuga przebija się przez nieszczelne drzwi mieszkania dziadków, pozostaje we mnie na zawsze. Gdy wyjeżdżamy z Katowic, odwracam się i widzę w oddali diabelskie koło górujące nad wesołym miasteczkiem w Chorzowie. – fragment książki

Magda Huzarska-Szumiec– teatrolożka, pisarka i dziennikarka zajmująca się tematyką kulturalną. Redaktorka „Dziennika Literackiego”, publikuje m.in. na łamach „Strefy Kultury” tygodnika „Newsweek”, a także kieruje działem kultury w magazynie „Kraków i Świat”. W 2025 roku była nominowana do nagrody Grand Press w kategorii Wywiad. Otrzymała odznakę honorową Zasłużony dla Kultury Polskiej. Od lat interesuje się problematyką Holocaustu i postpamięci. Jest autorką książkiNiusia z listy Schindlera(Wielka Litera, 2024), opowiadającej o Niusi Horowitz-Karakulskiej, która jako dziewczynka przeżyła krakowskie getto oraz obozy koncentracyjne w Płaszowie i Auschwitz-Birkenau. Publikacja została wyróżniona tytułem Krakowskiej Książki Miesiąca.