Implikacja, wynikanie i ogólna zasada niesprzeczności

To jest książka o tym, co jest w logice najważniejsze. A najważniejsza w logice jest odpowiedź na pytanie o rzeczywistą strukturę procesu wnioskowania, a tym samym najważniejsze są zasada niesprzeczności i implikacja oraz powiązane z nią wynikanie. Autor konstruuje elegancki system, który adekwatnie odzwierciedla to, w jaki sposób wnioskujemy, niezależnie od tego, czy wnioskowanie dotyczy spraw codziennych, pragmatycznych zjawisk językowych, takich jak implikatura lub presupozycje, czy też uzasadniania w naukach szczegółowych. Argumentacja autora jest spójna, pogłębiona i szeroko uzasadniona. Autor rozpoczyna od analizy starożytnej kwalifikacji okresów warunkowych, aby potem zaprezentować starannie dobrane współczesne systemy implikacji. Te systemy stanowią swego rodzaju test dla skonstruowanych przez autora oryginalnych systemów implikacji treściowej i T-implikacji. Narracja kulminuje w rozdziale 7, gdzie przedstawiona jest zwieńczająca dzieło Ogólna Zasada Niesprzeczności.

Świetny tekst. Doskonały wynik i tylko życzyć autorowi, aby – w natłoku innych tekstów – znaczenie tego wyniku przebiło się do szeroko rozumianego środowiska logicznego.

Z recenzji prof. dr. hab. Jacka Malinowskiego

Choć istotą logiki jest implikowanie i wynikanie, wciąż nie określono warunków prawdziwości implikacji w sposób, który zyskałby powszechną akceptację. Zaproponowana wieki temu przez Filona z Megary implikacja materialna, mająca rzekomo zastosowanie w matematyce i metalogice, nie jest uznawana za implikację właściwą naszemu myśleniu. Pokutuje też dość powszechne przekonanie, że inna logika rządzi naszym codziennym myśleniem, inna zaś rozumowaniem ściśle formalnym.

W monografii został przedstawiony i uzasadniony zupełnie odmienny pogląd, zgodnie z którym zawsze posługujemy się jedną i tą samą logiką, z tą samą implikacją i takim samym wynikaniem. Wspólną podstawą wszelkich przejawów myślenia jest odrzucenie sprzeczności, a także przeciwieństwa. Odrzucone zostało przekonanie, że fałsz może coś implikować i że coś może z niego wynikać; innymi słowy, rozumujemy wyłącznie z prawdy. Każdy przejaw naszego myślenia podlega zasadzie nazwanej tu „ogólną zasadą niesprzeczności”.

Książka stanowi zatem głos na rzecz monizmu logicznego.

Piotr Łukowski − doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Pracowni Logiki w Instytucie Filozofii na Wydziale Filozoficznym UJ. Wcześniej wieloletni pracownik Uniwersytetu Łódzkiego. Zajmuje się zarówno logiką filozoficzną, jak i formalną, a także teorią manipulacji i kłamstwa.