Trzy wagony bydlęce. Od pierwszej do drugiej wojny światowej ? podróż przez Europę Środkową lat 1914?1946

Tekst książki (...) należy do fali zapisów wspomnieniowych dotyczących Holokaustu, które powstały w latach 60. ubiegłego wieku. To właśnie wtedy ocaleni z Zagłady stanęli przed pytaniem, jak przekazać swoje doświadczenie, w jaki sposób opowiadać dzieciom i innym bliskim osobom skomplikowane historie rodzinne, ukształtowane nie tylko przez wojnę, lecz także ? jeszcze wcześniej ? przez ucieczkę przed narastającymi prześladowaniami, a później ? przez poszukiwanie miejsca, w którym można by się osiedlić, dojść do siebie, zacząć życie na nowo. Choć Zila Rennert mówiła po rosyjsku, niemiecku i w jidysz, zanim nauczyła się polskiego, to właśnie Polska stanowi chronologiczne, geograficzne, uczuciowe i dramatyczne centrum jej pamiętników.
Judith Lyon-Caen (historyk, École des hautes études en sciences sociales, Paryż)