Życie niepotrzebnego człowieka

W powieści tej napisanej przez Maksyma Gorkiego w 1908 roku, pisarz odsłania mechanizmy działania carskiej tajnej policji. Ofiarą ich działania stają się nie tylko rewolucjoniści i robotnicy walczący o swoje prawa, ale paradoskalnie, także podziwiający buntowników, chłopiec-sierota Jewsiej Klimkow. Bieda, ponure stosunki społeczne, a także cechy charakterologiczne spowodowały, że Klimkow stracił wiarę we własne marzenia i nawiązał współpracę z policyjnym szpiclem.